Blog - Vrijwilligerstypes

Elk bestuur van een vereniging of stichting weet dat veel van het inhoudelijke werk dat voorbereid of gedaan moet worden, afhankelijk is van de inzet van beschikbare vrijwilligers. Dat is ook de charme van dit soort organisaties: samen bouwen aan de doelstellingen van de club door het organiseren van activiteiten, eventueel ondersteund door professionals.

De economische waarde van wat een paar miljoen vrijwilligers in Nederland bijdragen, loopt volgens verschillende berekeningen in de miljarden euro’s. Natuurlijk ontlenen deze mensen ook iets aan wat zij ‘om niet’ doen, zoals waardering of zingeving. Zelf zet ik mijn kennis en ervaring van jongs af aan ook graag in bij organisaties die dat merkbaar benutten. De meeste vrijwilligers vragen niet om geld, maar willen oprechte waardering en ruimte om te floreren.

Een organisatie met een helder doel en een positief imago heeft minder moeite om vrijwilligers aan te trekken en te behouden, leert de praktijk. Als er om een of andere reden een negatief beeld om de club hangt (bijvoorbeeld oubollig, conflictgevoelig, vrouwonvriendelijk, elitair), zal dat parten blijven spelen. Als bestuur moet je je dus goed bewust zijn van de beeldvorming en die vooral gunstig proberen te beïnvloeden.

Vrijwilligerswerk is, net als betaald werk, een ruilrelatie, waarbij het goed is om een juiste mix van mensen in huis te halen, zoals bijvoorbeeld:

• Ondernemers: actief, zoeken uitdaging, werken voor zichzelf;
• Stimulatoren: samenwerkingsgericht, willen erkenning en resultaat;
• Dienstverleners: sociaal, zoeken overzichtelijke, afgebakende taken;
• Regelaars: zijn op zoek naar invloed en controle, rust en zekerheid.

TIP: meer informatie over vrijwilligerstypen, eigenschappen en kwaliteiten:
https://ontdekjevrijwilligerskracht.nl/type

Het is goed om als bestuur vrijwilligersbeleid vast te stellen waarbij tevens uitgewerkt is wat voor ‘types’ dit bij de betreffende organisatie vereist. Dat kunnen ook anderen zijn dan die ik net noemde. Zorg dat de werkzaamheden goed op elk gekozen type aansluiten wanneer vrijwilligers zich melden. Een ondernemender persoon geef je opdrachten met ontwikkelkansen en veel ruimte, een regelaar laat je zaken organiseren. De dienstverlenende types varen goed op uitvoerende taken met een sociaal element, waar een stimulator in sociale context kan bijdragen aan groei en ondersteuning. De mate van aansturing zal per type verschillen.

Het kan ook helpen om de verschillende werkzaamheden in de organisatie vast te leggen in functieprofielen. Dat maakt werving en het behoud van vrijwilligers gemakkelijker: past het type vrijwilliger bij wat je nodig hebt? Maak afspraken die voor een bepaalde tijd gelden, zodat je regelmatig de kans hebt de samenwerking aan te passen of te stoppen. Vanuit het bestuur of via een coördinator worden contacten onderhouden met iedereen die actief is: weet wat er leeft en waar bijsturing nodig is.

Verder belangrijk voor het behoud van vrijwilligerskracht: ga niet te veel op de stoel van de uitvoerenden (commissies, werkgroepen, bureau e.d.) zitten; doseer bestuurlijke bemoeienis. Dossierhouderschap betekent dat je het betreffende onderwerp volgt, contacten onderhoudt of aanspreekpunt bent, maar laat anderen vooral het ‘echte’ werk doen en geef ruimte. Monitor vooral met missie, visie en beleidslijnen in gedachten. Want daar moeten alle activiteiten en initiatieven op blijven aansluiten. Het bestuurswerk vraagt dus om een ander type vrijwilliger, namelijk inspirerende leiders.

Martina van den Dool